Fərqli oyun üslublarına, yüksək fərdi keyfiyyətə və səhvləri cəzalandırmaq qabiliyyətinə malik rəqiblər qarşıdadır
Bakı "Sabah"ının "Slaviya Praqa" üzərində 2-0 hesablı qələbəsi Azərbaycan klubunun Avropa səhnəsindəki ən əhəmiyyətli nəticələrindən biri idi. "Mançester Yunayted"ə 4-0 hesablı məğlubiyyətdən sonra "Bayquşlar" təkcə özünə gəlməməli, həm də Avropada əhəmiyyətli təcrübəyə malik komandalarla rəqabət apara biləcəklərini sübut etməli idilər. "Slaviya" ilə matçda "Sabah" nəinki nəticə qazandı, həm də iki qol vurdu və qapısını toxunulmaz saxladı.
Lakin qələbəni tək bir şansla əlaqələndirmək olmaz. Valdas Dambrauskasın komandası meydana kifayət qədər balanslı heyətlə çıxdı: Stas Pokatilov qapıda başladı, Stiv Solvay, Ayden Makkarti, Akim Zedadka və Timoteus Puhaç müdafiəni formalaşdırdılar, İvan Lepinisa, Umarali Rahmonəliyev və Du Keyruş isə yarımmüdafiədə idilər. Kaim Parris, Veljko Simiç və Coy-Lans Mikkels hücumda idilər. Bu konfiqurasiya mərkəzi zonada kompaktlıq və hücum hərəkətlərinə tez keçmək bacarığının birləşməsinə imkan verdi. Jindřich Trpishovskinin "Slavia" komandası kapitan Tomaš Holeş və hücumçu Tomaš Horynin rəhbərlik etdiyi start heyəti ilə cavab verdi.
İlk hissə rəqibin nə qədər təhlükəli ola biləcəyini göstərdi. 17-ci dəqiqədə Parris artıq qol vurmuşdu, lakin VAR müdaxiləsindən sonra qol hesaba alınmadı. Bu epizod Praqa komandası üçün vacib bir xəbərdarlıq oldu: "Sabah" təhdidlər yaratmaq və müdafiə xəttinin arxasında boşluqdan istifadə etmək qabiliyyətinə malikdir. Bu arada, ev sahibləri özləri təzyiqə tab gətirməli oldular. Ən təhlükəli anlardan birində Stiv Solvay Tomas Horynin qapı xəttindən zərbəsini dəf etdi və "Slavia"nın başqa bir hücumu dirəyə dəyməklə yekunlaşdı. Ona görə də, fasilədə qolsuz heç-heçə oyunun tamamilə "Bayquşlar"ın nəzarəti altında olduğu anlamına gəlmirdi.
Oyunun yenidən başlamasından qısa müddət sonra, 49-cu dəqiqədə Kaim Parris nəhayət ki, qol yolunu tapdı və hesabı açdı. Bu qol taktiki vəziyyəti dəyişdirdi: "Slaviya" daha fəal şəkildə oynamalı oldu, "Sabah" isə rəqibləri irəlilədikcə açılan boşluqlardan istifadə edə bildi. "Mançester Yunayted"ə dörd qol fərqi ilə yenicə uduzan bir komanda üçün üstünlüyü ələ keçirdikdən sonra hesabı qorumaq qolun özündən heç də az vacib deyildi.
Belə matçlarda bir qol fərqi tez-tez sonluğu dözümlülük sınağına çevirir. Rəqib təzyiqi artırırdı, müdafiə daimi konsentrasiyanı qorumağa məcbur olurdu və topun hər hansı bir itirilməsi təhlükəli əks-hücuma səbəb ola bilərdi. Lakin "Sabah" yalnız incə üstünlüyü qorumaqla kifayətlənmədi. 88-ci dəqiqədə Joy-Lance Mikkels ikinci qolu vuraraq qələbəni faktiki olaraq təmin etdi. Son 2-0 hesablı qələbə təkcə həlledici anlarda onların səmərəliliyini deyil, həm də matçı qol buraxmadan qələbəyə çevirmək bacarıqlarını əks etdirirdi.
İkinci qol nəticəni qiymətləndirmək üçün xüsusilə vacibdir. 1-0 hesablı qələbə "Sabah"ın son dəqiqələri nə dərəcədə idarə etdiyi və qələbənin tamamilə şansdan asılı olub-olmadığı ilə bağlı daha çox sual yaradacaqdı. Mikkelsin 88-ci dəqiqədəki qolu hesabı möhkəmləndirdi və "Bayquşlar"ın hətta son dəqiqələrdə belə hücum imkanları axtarmağa davam etdiyini göstərdi. Lakin onların "Slaviya" üzərində tam taktiki üstünlüyə malik olduqları qənaətinə gəlmək tez olardı: Çexiya komandasının təhlükəli anları "Sabah"ın, xüsusən də güclü təzyiq altında müdafiədə hələ də inkişaf üçün yerinin olduğunu göstərir.
Qələbənin əhəmiyyəti turnir konteksti ilə daha da artır. Birinci turda "Sabah" "Mançester Yunayted"ə 4-0, "Slaviya" isə "Lens"ə 3-2 hesabı ilə məğlub oldu. İndi isə Bakı klubu ilkin məğlubiyyətini kompensasiya etməklə yanaşı, növbəti çətinlikləri qarşısında da mühüm psixoloji dəstək aldı. Bir qələbə Azərbaycan komandası ilə aparıcı Avropa klubları arasındakı resurslardakı fərqi aradan qaldırmır, lakin bu fərqin müsbət nəticəni qeyri-mümkün etmədiyini sübut edir.
"Sabah"ın növbəti rəqibi "Borussiya Dortmund"dur. Matçın 20 oktyabrda Bakıda keçirilməsi planlaşdırılır. Komanda növbəti dəfə "Viking", "Barselona", "Vilyarreal", "Napoli" və "Arsenal"la qarşılaşacaq. Bu cədvəl arxayınlıq üçün az yer buraxır: fərqli oyun üslublarına, yüksək fərdi keyfiyyətə və səhvləri cəzalandırmaq qabiliyyətinə malik rəqiblər qarşıdadır.
Kağız üzərində ən çətin matçlar “Borussiya”, “Barselona” və “Arsenal” ilə matçlar kimi görünür. Onlara qarşı “Sabah”ın təkcə intizamla müdafiə olunmaqla kifayətlənməməsi, həm də təzyiqdən daha inamla qaçması, topu ələ keçirməsi və ələ keçirmələrdən sonra təhlükə yaratması lazımdır. “Slaviya” üzərində qələbə ehtiyatlılıqdan imtina etmək üçün bir səbəb olmamalı, əksinə, gələcək iş üçün bir meyar olmalıdır: komanda artıq nəticə əldə etmək qabiliyyətini nümayiş etdirib və indi bunun birdəfəlik olmadığını sübut etməlidir.
Bu kontekstdə Norveç komandası “Bodø-Glimt” ilə bənzətmə xüsusilə maraqlıdır. Son illərdə bu klub inkişaf edib. Öz ölkələrindən kənarda az tanınan, Avropa yarışlarında ciddi rəqibə çevrilmiş, tanınmış favoritlərə meydan oxuya bilən bir komandadır. Bunun bariz nümunəsi 2025/26 mövsümü idi. Norveçlilər əvvəlki mövsümün finalçısı olan “İnter Milan”ı Çempionlar Liqasından kənarlaşdıraraq ümumi hesabda 5-2 hesabı ilə qalib gəldilər. Bu uğur təsadüfi deyildi: “Bodø-Glimt” ardıcıl olaraq oyun modeli qurdu, davamlılığı qorudu və hətta daha böyük resurslara malik rəqiblərə qarşı da güclü tərəflərindən istifadə etməyi öyrəndi.
“Sabah”la birbaşa müqayisə hələ mümkün deyil: Norveç klubu artıq Avropa inkişafının bir neçə mərhələsindən keçib, Bakı komandası isə özünü bu səviyyədə təsdiqləməyə yeni başlayır. Lakin bu inkişafın özünün məntiqi diqqətçəkəndir. Nisbətən kiçik futbol bazarlarından olan klublar üçün Avropa arenasına çıxmaq təkcə yüksək nəticə əldə etmək üçün bir fürsət deyil, həm də inkişaf üçün bir vasitədir - heyətlərində standartları qaldırmaq, beynəlxalq təcrübə qazanmaq və tanınan oyun tərzi inkişaf etdirmək üçün bir yoldur.
“Sabah”ın belə bir irəliləyiş üçün potensialı var. 2017-ci ildə qurulan klub nisbətən qısa müddət ərzində ikinci divizion futbolundan milli çempionat və Çempionlar Liqasına vəsiqə qazanıb. Bu inkişaf tempi özlüyündə diqqətəlayiqdir, baxmayaraq ki, gələcək irəliləyiş idman davamlılığının qorunmasından, heyətin gücləndirilməsindən və təcrid olunmuş uğurların davamlı tendensiyalara çevrilməsindən asılı olacaq.
Lakin “Bodø-Glimt” nümunəsi təkcə idman uğuru hekayəsi kimi vacib deyil. Bu, bizə nəhənglər üzərində qələbələrin sistemli işlərlə dəstəkləndikdə həqiqətən mənalı olduğunu xatırladır. Bir uğurlu mövsüm klubun Avropa iyerarxiyasındakı mövqeyini dəyişdirmək üçün kifayət deyil. Ardıcıl məşqçilik qərarları, düzgün transfer siyasəti, oyunçu inkişafı və fərqli oyun üslublarına malik rəqiblərə uyğunlaşmaq bacarığı vacibdir. Məhz bu mərhələdə bir çox sensasiyalar sona çatır və iddialı layihələr ya yeni səviyyəyə çatır, ya da əvvəlki nəticələrinə qayıdır.
Çempionlar Liqası formatında ümumi mərhələdən ilk səkkiz komanda birbaşa 1/8 finala yüksəlir, doqquzuncudan iyirmi dördüncü yerə qədər olan klublar isə yarışı pley-off mərhələsinə qədər davam etdirmək imkanına malikdirlər. Buna görə də, "Sabah"ın qarşıdakı turlarda, xüsusən də rəqiblərini bərabər vəziyyətdə qoya bildikləri zaman xal toplamağa davam etməsi çox vacibdir. "Slaviya" üzərində qələbə onların turnir perspektivlərini artırır, lakin növbəti mərhələyə yüksəlmək üçün real şansları yalnız mövcud turnir cədvəlinə və digər komandaların nəticələrinə əsasən qiymətləndirilə bilər.
Bu uğur Azərbaycan futbolu üçün daha geniş əhəmiyyət kəsb edir. Bu, yerli çempionatdan olan bir klubun Çempionlar Liqasının əsas mərhələsində iştirak etməklə yanaşı, həm də qol buraxmadan Avropa rəqiblərini məğlub etməyə qadir olduğunu göstərir. Lakin davamlı irəliləyiş tək bir matçla deyil, nəticələrin ardıcıllığı, heyətin dərinliyi, hazırlıq keyfiyyəti və müxtəlif oyun üslublarına uyğunlaşmaq qabiliyyəti ilə müəyyən edilir.
"Slaviya" üzərində 2:0 hesablı qələbə "Sabah"ın rəqabətli olması üçün güclü bir şansdır, lakin qəti nəticələr çıxarmaq üçün hələ tezdir. İndi komanda "Borussiya"ya qarşı bu səviyyəsini təsdiqləməlidir. "Bayquşlar" bir daha müdafiə intizamını nümayiş etdirə, hücum potensialından istifadə edə və təzyiq altında çökmələrin qarşısını ala bilsələr, ilk 24-lükdəki yer haqqında söhbət daha maraqlı olacaq. Çempionlar Liqasında tarixi qələbələr vacibdir, amma daha da vacibi onları ardıcıl nəticələrə çevirmək bacarığıdır.
Müəllif: Zaur Nurməmmədov