Suren Surenyants: “Baş nazirin edə bildiyi yeganə şey Rusiyanın həmsöhbəti statusunu qorumaqdır”
“Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında Bişkekdə keçirilən görüş iki ölkə arasındakı münasibətlərdəki böhranı azalda bilmədi. Bundan əlavə, tərəflərin yaranan gərginliyi idarə etdiyinə dair hələlik heç bir əlamət yoxdur”. AYNA.AZ xəbər verir ki, bu sözləri erməni politoloq Suren Surenyants “Sputnik Armenia”ya verdiyi müsahibədə deyib.
"Ermənistan-Rusiya münasibətlərindəki böhran davam edir və görüşdə bu böhranı idarə etmək üçün heç bir əlamət görmədik. Tərəflər fərqli şeylər haqqında danışırlar. Paşinyan Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyən Ermənistanın iqtisadi inkişafını təmin etmək üçün Avrasiya İqtisadi Birliyinin (AİB) imtiyaz və bonuslarından istifadə etmək üçün icazə istəyir. Putin isə açıq şəkildə bunun qəbuledilməz olduğunu və Moskvanın İrəvanın Avropaya inteqrasiyasını maliyyələşdirmək niyyətində olmadığını bildirir", - Surenyants qeyd edib.
O hesab edir ki, Paşinyanın Ermənistanın Aİ-yə qəbul prosesini başladan qanunla bağlı açıqlamaları Rusiya lideri ilə söhbətində onun mövqeyini gücləndirmək cəhdi idi: “Baş nazir xüsusən də, qanunun qəbul edilməsinin ayrıca referenduma ehtiyacı aradan qaldırdığını bildirib. Putin bu şərhlə razılaşmadı. Həmçinin müəyyən Ermənistan mallarının Rusiyaya tədarükünə qoyulan mövcud məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması üçün heç bir ilkin şərt görünmür. İrəvan üçün həssas olan bu məsələ danışıqlardan sonra həll olunmamış qalıb”.
Lakin ekspert dialoqun davam etdirilməsi faktını vacib hesab edir: “Paşinyan Moskvanın həmsöhbəti statusunu saxlayır və Rusiya tərəfi onunla danışıqlara hazırdır. Bu, xüsusilə Ermənistan Baş nazirinin Moskvaya qarşıdan gələn səfəri ilə bağlı razılaşmada özünü göstərir”.
Politoloq həmçinin Ermənistanın Aİ-yə qoşulması üçün heç bir perspektiv görmür. Onun fikrincə, ölkə hələlik lazımi meyarlara cavab vermir və Aİ-nin mümkün genişlənməsi bir sıra siyasi və institusional amillərdən asılı olacaq. Bundan əlavə, bir sıra ölkələr Ermənistandan xeyli əvvəl namizəd statusu alıb və uzun müddətdir ki, üzvlük danışıqları aparırlar.
Ekspert hesab edir ki, Moskvanın narahatlıqları yalnız Ermənistanın Aİ-yə mümkün üzvlüyü perspektivi ilə bağlı deyil. Onun qiymətləndirməsində, İrəvanın Brüssellə yaxınlaşması ilə müşayiət olunan siyasi proseslər, eləcə də Ermənistan hakimiyyətinin Moskvanın Rusiyanın maraqlarına qarşı yönəlmiş addımları və bəyanatları Rusiya tərəfi üçün əhəmiyyətlidir.
Surenyants Moskvada keçiriləcək qarşıdan gələn görüşün nəticəsini proqnozlaşdırmaqda çətinlik çəkib. Onun fikrincə, bu mərhələdə tərəflərin əsas mübahisəli məsələlər üzrə mövqeləri dəyişməz olaraq qalır: “Paşinyan manevr etməkdə getdikcə çətinlik çəkir. Bu pəncərə tədricən bağlanır. İstənilən ssenari onun üçün böyük problemlərlə doludur. Əksəriyyətin Aİ-yə qoşulmağa səs verdiyi bir referendum təsəvvür edin... Aydındır ki, Ermənistan qəbul edilməyəcək. Bəs Baş nazir seçicilərinə nə deyəcək? Əgər xalq əleyhinə səs verərsə, Paşinyan Qərblə problemlərlə üzləşəcək. Yeri gəlmişkən, Aİ-yə qoşulma qanunu ləğv edilərsə, o da eyni problemlərlə üzləşəcək”.
Qeyd edək ki, Putin və Paşinyan sentyabrın 1-də Bişkekdə görüşüblər. Danışıqların mövzularından biri Ermənistanın AİB-ə üzvlüyünü onun Aİ ilə yaxınlaşma kursu ilə uzlaşdırmaq məsələsi olub.
Paşinyan xatırladıb ki, Ermənistan Parlamenti ötən il ölkənin Aİ-yə qoşulma prosesi haqqında qanun qəbul edib. Onun sözlərinə görə, qanunun qəbul edilməsi faktiki olaraq bu məsələ ilə bağlı ayrıca referendum keçirmək fikrindən imtina etmək deməkdir.
Putin bu mövqe ilə razılaşmayıb. Rusiya Prezidenti bildirib ki, Ermənistan vətəndaşları Aİ ilə AİB arasında öz seçimlərini etməlidirlər və “bununla da məsələni bağlamaq” üçün səsvermə keçirilməsini təklif edib.