“Bayquşlar” həm avropalı rəqiblərlə rəqabət aparmaq qabiliyyətini, həm də daha gərgin və mütəşəkkil futbola qarşı zəifliyini göstərdi
Norveçin "Vikinq" komandasına 4-1 hesablı məğlubiyyət Bakının "Sabah" klubu üçün UEFA Çempionlar Liqasında daha bir uğursuzluq deyil, həm də Azərbaycan klublarının Avropa səhnəsində rəqabət qabiliyyətini yenidən qiymətləndirmək üçün bir səbəb oldu. Bakı klubu Stavangerdə hesabı açdı, lakin üstünlüyünü qoruya bilmədi və nəticədə ağır məğlubiyyətə uğradı. Bu nəticə, turnirin əvvəlki oyunlarını nəzərə alsaq, xüsusilə də diqqətçəkəndir. "Sabah" həm avropalı rəqiblərlə rəqabət aparmaq qabiliyyətini, həm də daha gərgin və mütəşəkkil futbola qarşı zəifliyini göstərdi.
"Vikinq"lə oyunun başlanğıcı daha əlverişli nəticə gözləməyə əsas verirdi. Artıq 11-ci dəqiqədə Orfe Mbina hesabı açdı, lakin Erik Botheim 27-ci dəqiqədə hesabı bərabərləşdirdi. Norveçlilər tədricən təşəbbüsü ələ aldılar və əsas an 69-cu dəqiqədə Zlatko Tripiçin ikinci cəhdində penaltidən qolu vurması ilə başladı. Ən əsası isə Stas Pokatilov oyunçunun ilk zərbəsini dəf etdi, lakin "Sabah"ın müdafiəsi təkrar zərbənin qarşısını ala bilmədi. Səkkiz dəqiqə sonra "Bakı" komandasının vəziyyətini Eyden Makkartinin meydandan qovulması daha da çətinləşdirdi. Bundan sonra ev sahibləri daha iki qol vuraraq hesabı 4-1-ə çatdırdılar.
Əlbəttə ki, bir nəfər azlıqda oynamaq sonrakı vəziyyətə təsir etdi, amma ağır məğlubiyyəti yalnız qırmızı vərəqə ilə əlaqələndirmək düzgün olmazdı. Bu vaxta qədər "Sabah" artıq geridə idi və rəqibləri artıq müdafiədəki səhvlərdən istifadə etmişdilər. Buna görə də problem təkcə fərdi səhvlərdə deyil, həm də meydandakı vəziyyət dəyişdikdən sonra komandanın oyunun lazımi təşkilatçılığını qoruya bilməməsində idi. Bu səviyyəli matçlarda belə qeyri-sabitlik xüsusilə baha başa gəlir: rəqiblər hətta qısa bir diqqət çatışmazlığından da istifadə etməkdə ustadırlar.
"Sabah"ın turnirdəki ümumi performansına nəzər saldıqda, komandanın hələ də müxtəlif səviyyəli rəqiblərə qarşı ardıcıl bir oyun tərzi inkişaf etdirmədiyi aydın olur. "Mançester Yunayted"ə (0-4) və "Borussiya Dortmund"a (1-2) məğlubiyyətlər, "Slaviya Praqa" (Çexiya) üzərində 2-0 hesablı qələbə və Norveçdə 4-1 hesablı məğlubiyyət olduqca qarışıq bir mənzərə yaradır. Bir tərəfdən, Bakı komandası nəticə əldə etmək və Avropa komandaları üçün problem yaratmaq iqtidarındadır. Digər tərəfdən, onlar bütün 90 dəqiqə ərzində lazımi intensivliyi, taktiki intizamı və konsentrasiyanı qorumaqda çətinlik çəkiblər.
Avropa futbolunda rəqabət qabiliyyətinin əsas meyarlarından biri təkbaşına uğurlar deyil, ardıcıllıqdır. "Slaviya" üzərində qələbə "Sabah"ın potensialını təsdiqlədi, lakin sonrakı nəticələr göstərdi ki, bir uğurlu matç davamlı oyun səviyyəsi yaratmaq üçün kifayət deyil. Komanda təkcə güclü tərəflərindən istifadə etməyi deyil, həm də rəqibin təzyiqinə uyğunlaşmağı, buraxılan qollara effektiv reaksiya verməyi və hətta mənfi hallarda belə strukturu qorumağı öyrənməlidir.
Bu baxımdan, Norveçin digər klubu “Bodø-Glimt” "Sabah" üçün əla nümunə ola bilər. Cəmi bir neçə il əvvəl hətta milli çempionatda belə ciddi bir qüvvə hesab olunmasa da, Skandinaviya futbolunun ən görkəmli nümayəndələrindən birinə çevrilməyi bacarıb. Bunda əsas rol məşqçiliyin davamlılığı, aydın oyun fəlsəfəsi, düşünülmüş heyət və ardıcıl komanda inkişafı oynayıb. Kjetil Knutsenin rəhbərliyi altında klub yalnız bahalı transferlər vasitəsilə Avropa nəhəngləri ilə rəqabət aparmağa çalışmayıb, əksinə, intensiv hücum futboluna, oyunçuların inkişafına və vahid idman strategiyasının qorunmasına diqqət yetirib. Nəticədə ölkə daxilində titullar qazanılıb və Avropa yarışlarında uğurlu çıxışlar, o cümlədən 2024/25 Avropa Liqasının yarımfinalına vəsiqə qazanılıb. 2026-cı ilin mart ayında UEFA da klubun Çempionlar Liqasının 1/8 finalına vəsiqə qazanaraq Avropada davamlı irəliləyişini qeyd edib.
“Bodø-Glimt” hekayəsi “Sabah” üçün ilk növbədə, Avropa nəhəngləri ilə müqayisədə məhdud resursların mütləq aşılmaz bir maneə yaratmadığına dair bir nümunə kimi vacibdir. Lakin bu, bütün klub üzrə ardıcıl iş tələb edir. Buraya tanınan oyun tərzinin inkişaf etdirilməsi, gənc oyunçuların inkişafı üçün yüksək keyfiyyətli bir sistem, xarici oyunçuların diqqətlə seçilməsi və məşqçilər heyəti ilə idman rəhbərliyi arasında davamlılığın qorunması daxildir. Eyni dərəcədə vacib olan odur ki, Avropa yarışlarında iştirak birdəfəlik uğur və ya əlavə gəlir qazanmaq imkanı kimi deyil, uzunmüddətli inkişaf vasitəsi kimi qəbul edilir.
Azərbaycan futbolu üçün bu məsələnin daha geniş təsirləri var. Daxili liqa ilə Avropa yarışları arasındakı fərq təkcə oyunçuların fərdi bacarığında deyil, həm də qərar qəbuletmə tempində, fiziki hazırlıqda, heyət dərinliyində və taktiki çeviklikdə özünü göstərir. Beynəlxalq səviyyədə özlərini təsdiqləməyə ümid edən klublar yalnız bir neçə fərdi matç üçün deyil, həm də bütün mövsüm ərzində yüksək intensivliyi qorumağa imkan verən bir sistem qurmalıdırlar. Eyni zamanda, əsas oyunçuların gedişindən sonra rəqabət qabiliyyətini qorumaq qabiliyyəti də vacibdir ki, bu da effektiv cəlb etmə və öz istedad hovuzlarını inkişaf etdirmədən mümkün deyil.
"Sabah" indi çətin bir vəzifə ilə üz-üzədir: beynəlxalq təcrübəsindən yararlanmaq və əvvəlki oyunlarının təəssüratlarını dəyişdirməyə çalışmaqla. "Bayquşlar"ın növbəti rəqibi 25 noyabrda Bakı Olimpiya Stadionunda İspaniyanın "Barselona" komandası olacaq. Avropanın ən nüfuzlu klublarından birinə qarşı bu matç Valdas Dambrauskasın yetirmələri üçün ciddi bir sınaq olacaq. Müsbət nəticə əldə etmək üçün "Sabah"a təkcə möhkəm müdafiə deyil, həm də təzyiqdən yayınmaq, oyunun tempini idarə etmək və lazımsız top itkilərindən qaçınmaq bacarığı lazımdır.
Əlbəttə ki, "Bayquşlar"ın bütün Avropa rəqibləri ilə bərabər rəqabət aparacağını gözləmək tez olardı. Bununla belə, Çempionlar Liqasında iştirak onların öz oyunları üçün standartları yüksəltmək üçün başlanğıc nöqtəsi olmalıdır. "Vikinq"ə məğlubiyyət komandanın potensiala malik olduğunu göstərdi, lakin bunun dərk edilməsi ardıcıllıq, intizam və daha yüksək səviyyədə ardıcıllıq tələb edir. Nəticədə, əsas sual "Sabah"ın təcrid olunmuş, böyük məğlubiyyətlərdən qaça biləcəyi deyil, zamanla Avropa yarışlarını müstəsna bir nailiyyət kimi görməyi dayandıracaq və Avropa rəqibləri ilə rəqabət aparmağı inkişafının təbii bir hissəsi kimi görəcək bir komanda qura biləcəyidir.
Müəllif: Zaur Nurməmmədov