"Qitənin hər yerində Vaşinqtondan asılılığın azaldılmasına açıq dəstək var"
Avropalılar artıq ABŞ-a etibar etmirlər, onu müttəfiq kimi deyil, ən yaxşı halda əvəzolunmaz tərəfdaş kimi görürlər. Bundan əlavə, may ayında Avropa Xarici Əlaqələr Şurası (ECFR) tərəfindən sorğu edilən 15 ölkənin heç birində əksəriyyəti ABŞ-ın ölkələrinə hücum ediləcəyi təqdirdə onlara kömək edəcəyinə inanmadığını bəyan edib. Bunun əvəzinə, onlar qonşularına güvənirlər və digər Avropa ölkələrinin belə bir vəziyyətdə onlara kömək edəcəyinə inanırlar. Bu barədə AYNA.AZ xarici mediaya istinadən bildirir.
Hətta ABŞ-ın əsas dəstəkçisi olaraq qalan Polşada belə, respondentlərin yalnız 37%-i onun hərbi yardımına tam və ya orta dərəcədə inam ifadə edib. Donald Trampın İrana qarşı müharibədə kömək tələbini ən sərt şəkildə rədd edən İspaniyada isə yalnız 12%-i belə bir inam ifadə edib. İnam 15 ölkədə orta hesabla 23,8% olub.
Bu arada, Bolqarıstan istisna olmaqla, bütün ölkələrdə əksəriyyət hücum halında ən azı bir Avropa tərəfdaşının onlara kömək edəcəyinə əmindir (orta hesabla 65,1%).
Tədqiqatın həmmüəllifi və ECFR-in baş elmi işçisi Yana Kobzova qeyd edib ki, "qitənin hər yerində Vaşinqtondan asılılığın azaldılmasına açıq dəstək var".
"Avropalılar müdafiə xərclərini artırmağa getdikcə daha çox hazırdırlar və ən əsası, qonşularının böhranda onlara kömək edəcəklərinə dair əlamətdar inam nümayiş etdirirlər", - deyə qeyd edib.
Hesabatın həmmüəllifi Pavel Zerkanın sözlərinə görə, daha böyük müstəqillik üçün açıq ictimai tələb və ABŞ-ın Avropaya müdafiədə kömək etməkdən imtina etməsindən qorunmaq ehtiyacı Avropa liderlərinə təhlükəsizlik sahəsində "daha da irəli və daha sürətli getmək" baxımından fürsət yaradıb.
Lakin avropalılar NATO-ya inamlarını qoruyurlar və onu sırf Avropa müdafiə ittifaqı ilə əvəz etməkdə tərəddüd edirlər: 29% belə bir əvəzləmənin yaxşı bir fikir olacağını bildirib, 28% isə buna qarşı çıxıb.
Əhval-ruhiyyənin dəyişməsi Trampın Qrenlandiyanı ilhaq etməklə hədələməsindən, aydın bir plan olmadan İrana hücum etməsindən və sonra avropalılardan yaranan problemləri həll etmələrini tələb etməsindən sonra baş verib. O Ukraynada sülh danışıqları aparmaq üçün Moskvaya deyil, Kiyevə təzyiq göstərib və müharibənin bitməsində heç bir nəticə əldə etməyib. ECFR qeyd edir ki, o ABŞ-ın NATO-ya sadiqliyini şübhə altına alıb və bəzi ABŞ qoşunlarının Avropadan çıxarılacağını elan edib.
Avstriya, Bolqarıstan, Danimarka, Estoniya, Fransa, Almaniya, Macarıstan, İtaliya, Hollandiya, Polşa, Portuqaliya, İspaniya, İsveç, İsveçrə və Böyük Britaniyada aparılan sorğu göstərib ki, orta hesabla respondentlərin yalnız 11%-i ABŞ-ı "maraqlarımızı və dəyərlərimizi bölüşən" müttəfiq hesab edir.
Bu, altı ay əvvəl 16% və 2024-cü ilin noyabr ayında 22% ilə müqayisədədir. Hazırda üstünlük təşkil edən fikir ABŞ-ın "vacib tərəfdaş" olmasıdır. 13%-i ABŞ-ı rəqib, 12%-i isə birbaşa düşmən hesab etdiyini bildirib.