İqtisadiyyatımız niyə geriləyir – ZİDDİYYƏT

İqtisadiyyatımız niyə geriləyir –           ZİDDİYYƏT

Ötən il iqtisadi inkişaf dinamikasında azalma baş verib

 

Ölkəmizdə ümumi daxili məhsulun (ÜDM) və iqtisadi artımın dinamikasını əks etdirən göstərici keçən ilin səviyyəsinə endi.  Maraqlıdır ki, bu proseslər idxal qiymətlərinin 26 faiz artması şəraitində baş verir.

 

Azərbaycanda son məhsul və xidmətlərin dəyəri hesabat ilində 2,2% artaraq 81 milyard 681 milyon manata (48 milyard dollar) çatıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2018-ci ildə nominal ÜDM-in artımı daha yüksək olub və 15% təşkil edib - 2017-ci ilin makroiqtisadi göstəricisi ilə müqayisədə 6 milyard dollar artım deməkdir.

 

AYNA-ya bu barədə danışan iqtisadçı-ekspert Nemət Əliyevin sözlərinə görə, keçən il ÜDM-in artımı ötən ilə nisbətən 5 milyard dollar azalıb: “Ötən il iqtisadi inkişaf dinamikası ilə müqayisədə bir il əvvəl qeydə alınan ÜDM artımında altı dəfə azalma müşahidə olunur. Həqiqətən son üç ildə iqtisadi inkişafın göstəricilərinə diqqətlə baxsanız, Azərbaycanın nominal ÜDM-nin ötən il 48 milyard dollar, 2018-ci ildə 47 milyard dollar, 2017-ci ildə isə 41 milyard dollar səviyyəsində olduğunu görəcəksiniz. Bu da onu göstərir ki, iki il əvvəl ÜDM 6 milyard dollar artıb və keçən il onun artımı altı dəfə azalaraq 1 milyard dollara çatıb. Digər sözlə, 2018-ci ildə ÜDM-in artımı 6 milyard dollar səviyyəsində idisə, keçən il əmtəə və xidmətlərin ümumi həcminin bazar dəyəri cəmi 1 milyard dollar olub”.

“Anlamaq lazımdır ki, ÜDM istənilən ölkənin inkişafının əsas makroiqtisadi göstəricilərindən biridir. İqtisadi artımı səciyyələndirir və ölkədə istehsal olunan bütün malların məcmu dəyərini göstərir və onun böyümə sürəti bizə iqtisadi inkişaf dinamikasını qiymətləndirməyə imkan verir. Yuxarıdakı faktlara əsaslanaraq, ötən il ölkəmizin iqtisadi inkişafı bir il əvvəl qeydə alınan göstəriciyə qədər yavaşladı. Lakin, keçən il təkcə iqtisadi inkişaf dinamikasının azalması ilə deyil, həm də idxal xərclərinin artması ilə yadda qaldı. İdxalın 26% artması səbəbindən bu istiqamətdə ölkədən xarici valyutanın çıxması 3 milyard dollara çatdı. İndi, keçən ildən ÜDM-in 1 milyard dollarlıq artımını 3 milyard dollarlıq idxaldan çıxın. 2 milyard dollarlıq bir kəsir alırsınız. Keçən ilin planlaşdırılmamış xərclərini nəzərə alsaq, kəsirin daha çox olduğu şübhə doğurmur. Bu, ölkə iqtisadiyyatına büdcə yatırımlarının effektivliyi məsələsini qaldırır”, - N.Əliyev bildirib.

 

Yeri gəlmişkən, son bir ildə ölkəmizin iqtisadi artımının əsasını qoyan Azərbaycan iqtisadiyyatına ümumi investisiyalar 13,5 milyard dollar təşkil edib. Müqayisə üçün, 2018-ci ildə ümumi sərmayə 10 milyard dollar idi. Məlum olub ki, investisiya qoyuluşunun nəzərəçarpacaq dərəcədə artmasına baxmayaraq, ötən il ÜDM-in artım dinamikası, keçən ilki səviyyədən xeyli geridə qalıb.

 

“Mövcud vəziyyət cari il üçün nikbin perspektivlər vəd etmir, çünki bu, iqtisadiyyatın zəiflədiyini göstərir. Bundan əlavə, qlobal iqtisadi tənəzzülün ümumi vəziyyəti bu il iqtisadi artım göstəricilərinə təsir edəcək. Dünya birjalarında baş verən tendensiyalar xarici valyuta mənfəətinin azalması riskini artırır, lakin dünya birjalarında neftin ucuzlaşmasından narahat olmaya bilərik. Baxmayaraq ki, ilin əvvəlindən fevral ayının sonuna qədər “Brent” markalı neft dəyərinin 24%-ni itirdi”, - deyən iqtisadçının sözlərinə görə, bununla əlaqədar olaraq valyuta gəlirləri azaldı, dövlət xəzinədarlığının gəlir hissəsinin icrasında problemlər meydana çıxdı, büdcənin maliyyələşdirilməsi mürəkkəbləşdi və manata təzyiqlər artdı.

Müəllif: Tanya Samsonova      11 Mart 2020 22:10
İqtisadiyyat bölməsinə aid digər xəbərlər
Ən çox oxunanlar

Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin