Instagramxorun gündəliyi

Instagramxorun gündəliyi

Sosial şəbəkələr bəzilərimiz üçün özünüifadəyə imkan yaradan kiçicik bir fəzadır

 

Instagram Terminləri Lüğəti:

App [ ap ] - Tətbiq

Account [ uh-kount ] / Profile [ proh-fahyl ] - Hesab

Post [ pohst ] - Instagramda yayınlanan şəkil

Direct [ dih-rekt ] - Tətbiqdəki hesabınıza gələn mesajların yığıldığı bölmə

Story [ stohr-ee ] - Paylaşıldıqdan sonra yalnızca 24 saat görünən şəkillərin yığıldığı bölmə

Screenshot [ skreen-shot ] – Telefon ekranın şəkli

Follow [ fol-oh ] - Hesabın paylaşımlarını daima izləmək üçün abunəçiyə çevrilmək

 

 

Instagram hesabı: @shsali

Yaranma tarixi: 2013-cü il noyabr

Post sayı: 3889

İzləyici sayı: 2305

İzlənən hesab sayı: 2031

Instagram-da orta hesabla keçirilən saat: 72 saat (bir həftə 168 saatdır)... (şərhsiz)

 

Instagram istifadəsinə ara verməli olduğumu, IOS-un “Screen Time” (Ekran vaxtı) yenilənməsinin Instagram-da həftə ərzində orta hesabla 72 saat keçirdiyimi göstərdikdən sonra başa düşmüşdüm. O detoks həftəsini elə hey uzadırdım...

 

23 Senytabr, saat 21:15. O an zənnimcə, məni sarsıdan bir xəbərdən sonra Dünyadan yox olmaq istəyi. (Sosial şəbəkələrdən yox olmaq, orda olanlara müdaxilə etməmək, orda olanlardan xəbərdar olmamaq dövrümüzdə dünyadan yox olmağa bərabərmi olub?!) Bu istəyin ardından ilk iş: əlimə Iphonum-u alıb Instagram tətbiqini telefonumdan sildim. Instagram hesabımı bağlamadım, sadəcə tətbiqi telefonumdan sildim. (Hesabı bağlamayıb, sadəcə əlimin çatmaması üçün tətbiqi telefonumdan silməyimin səbəbi “ortalıqdan” yox olmağımın fərqinə varan dost-tanışımın “nə olub sənə?”, “yaxşısan?”, “hər şey qaydasındadır?”, “depressiyadasan?” kimi sualların mesaj şəklində guppuldadılmaması üçün idi. (Depressiyada olduğum doğru idi, amma o, ayrı məsələ.) Bundan savayı Instagram-ı bir neçə günlük silərək diqqət çəkməyə çalışan insan obrazına çevrilmək istəmirdim. (Yeni psixologiya kitabları yazıldıqca sosial şəbəkələr üzərindən manipulyasiya psixi pozğunluq zamanı diqqət yaratmağa çalışan xəstələrin xəstəlik simptomları arasında olacaq, əminəm.))

 

24 Senytabr, saat 01:15. Youtube-da videoda gördüyüm maraqlı şəxsi (Profilə daxil olsanız, sosial şəbəkələrin, ələlxüsus Instagram-ın şüurumuzdakı uğur, mükəmməllik, həyat tərzi rəsmini - anlamını necə deformasiya etdiyini anlayarsınız. Və bu, sadəcə milyondan bir nümunədir.) Follow etmək istəyərkən Instagram-ımı sildiyimi xatırlayıb üzüldüm. Şəxsin Instagram hesabının adını (@crosbytailor) screenshot edərək Instagram-a qayıdacağım gün üçün tədarük etdim. (Hiss etmisinizmi, bəzən sanki yalnız sosial şəbəkə üçün yaşayırıq. Tətilə gedim, rəngli şəkillərim olsun. Saçlarımı burum, şəkildə havalı görünsün. Axşam yeməyimi “Y”-da yeyim, mənim də ora getdiyim anlaşılsın. Xüsusən də, fotolar yalnız sosial şəbəkələr üçün çəkilir. Albom və ya çərçivə sözləri arxaizmə çevrilmək üzrədir. Sosial şəbəkədə yoxsansa, o qədim qalanın önündə sənin şəklini heç çəkmək də lazım deyil.)

24 Sentyabr, saat 06:30. Yuxudan oyandım. Tətbiqi sildiyimi xatırladığım üçün əlim heç telefona getmədi, bir neçə dəqiqə günü və ümumiyyətlə, həyatımı planlaşdırmaqla (Senytabr ayı çoxları üçün olduğu kimi, mənim üçün də dənizli, günəşli, qüssəsiz, ekspromt keçən günlərlə dolu yaydan sonra papağımı qabağıma qoyub dərin həyat planları qurmaq ayı idi. Özümüzü gələn yaya qədər nəsə bir həyat məqsədi ilə yükləməsək, olmazdı axı) yatağımda fırlanaraq günə başladım.

 

24 Sentyabr, saat 13:45. Instagram-ın direct-inə gələn mesajlara baxmaq üçün bacımdan bir neçə dəqiqəlik telefonunu mənə verməyini xahiş etdim və “X” şəxsin şəkil paylaşıb-paylaşmamağı ilə maraqlandım. (“X” şəxsin şəkil paylaşıb-paylaşmamağı... insanların həyatı, hər saat nə etdiyi niyə bizi bu qədər maraqlandırmağa başlayıb?! Günün günorta saatı evdə oturaraq mən niyə “X” şəxsin fərqli şəhərdə nə etdiyini bilmək ixtiyarına sahib hiss edirəm özümü? Bu, mənə nə verir? Mənim həyatımın gedişatına necə yön verir?

 

Üstəlik də sosial şəbəkə üzərindən. “X” şəxsin nə etdiyini biləcək qədər özümə haqq tanımışamsa, bunu ona telefon açaraq “Necəsən?”-lə başlayan cümlə və sonra davam edəcək dialoqdan öyrənməyim daha təbii, daha səmimi bir hərəkət olmazmı? Ən azından “X” şəxs də onunla maraqlanan biri olduğunu bilər. Dünyada münasibətlərin öz səmimiyyətini itirmə səbəblərindən biri də susub sosial şəbəkələrə ümid olduğumuzdandır, yəqin.) Telefonu bacımdan kirayələyə və sualıma cavab ala bilmədim.

 

24 Sentyabr, saat 14:15. Bacımdan telefonu ala bilməməyimin nəticəsində notbukun brauzerindən Instagram-a daxil olaraq gələn bir mesajı cavablandırıb Whatsapp-a yönləndirdim. Sıraya düzülərək gəl-gəl deyən story-lərə elə yenicə baxmağa başlamışdım ki, özümə “stop” deyərək brauzeri bağladım.

 

24 Sentyabr, saat 17:01. Whatsapp-la mesajlaşdıqdan sonra tətbiqi bağlayıb avtomatik şəkildə Instagram düyməsinin yerləşdiyi yerə basaraq səhv tətbiqə daxil oldum.

 

24 Sentyabr, saat 18:00. Instagram-ı sildikdən sonra cəmiyyət arasına ilk çıxışım. “Hmm, indi heç nə paylaşmadan nətərrr olacaq?!” düşüncələri ilə gedəcəyim yerə yollandım.

 

24 Sentyabr, saat 00:11. Instagram-da gecəni paylaşa bilmədiyim üçün kiçik qüssə.

 

24 Sentyabr, müxtəlif saatlarda dibçək və mahnı (Evimizdəki dibçəyin və ya xalqın radiosunda səslənən mahnının, evdəki itimizə və ya heç Instagram hesabı olmayan qayınanamıza bir abzaslıq ad günü təbriklərimizin (xına, toy, nişan, bal ayı mövzularına heç toxunmuram) hamıya maraqlı olacağı qənaətinə nə zaman gəldik?!) paylaşmaq istəyi ilə əlim telefona getdi, lakin, Instagram-ımın olmadığını xatırlayaraq boş verdim.

 

25 Senytabr, saat 10:00. Instagram-a girib eşələnmək istəyi.

 

25 Senytabr, saat 11:50. Diş həkiminə müayinəyə gedərkən, radioda səslənən musiqi fonunda maşının pəncərəsindən yolu çəkib paylaşmaq istəyi. Bunun qadağa olduğunu özümə xatırladaraq pəncərədən baxmağa davam etdim. Mahnı 2000-nin əvvəlləri Britney Spearsin repertuarından idi. Nəsə nostaljikləşdim. O zamanları xatırlamağa başladım: bu mahnını hansı fəsildə dinlədiyim, neçə yaşında olduğum, o vaxtkı stilim notların arasından yaddaşıma tökülürdü sanki. Mahnı ilə bağlı, hətta atamın ““Naftalin” iyi verən mahnılara nə qədər qulaq asacaqsan?” şərhi də kefimi pozmadı. (Əslində mahnı radioda səsləndirilirdi. Mənlik nə var idi ki?!)

 

25 Senytabr. Gün ərzində artıq Instagram-a baxmaq, nəsə paylaşmaq istəyi müşahidə olunmadı. Plansız axşamı doldurmaq üçün universitet zamanlarından rəfiqəlik etdiyim Ayselə, çoxdandır getmədiyim Dənizkənarı Bulvarı gəzmək təklifi ilə mesaj atdım. Boynuma almalıyam ki, Instagram-ım olsa idi, axşam başımı qatmağa bir şeylər tapacaqdım. Nəticədə, Xəzər sahilində söhbət dolu, “story”siz bir axşam keçirdik. Hətta səhər yeməyini bizdə bərabər yeyəcəyimizə dair şərtləşdik də.

 

26 Sentyabr. Aysellə səhər yeməyi, söhbət, kino. Qənaət: Instagram-a story atmadan da yaxşı zaman keçirmək olurmuş.

 

26 Sentyabr 18:02. Instagram-da eşələnmə saatımın gəldiyini hiss edərək, telefonumu çarpayının üstünə vızıldadıb balkona atdım özümü. Payızın ilk küləyi yolunu binamızın önündən salıb, harasa getməyi manşırlayan insanların addımlarını sürətləndirirdi. Ümumiyyətlə, şəhərimizin sakinlərinin həyat tempinə havanın hər cür dəyişməsi kəskin təsir edirdi. Bu gün də elə bir gün idi. Cənub küləyi bu qızıl saata təlaş qatmışdı. İki-iki, üç-üç cütləşib, bu ilımlı, xoş küləyə sinə gərirmişcəsinə harasa tələsirdi insanlar.

 

Maraqlı görünüşü ilə diqqət yaradan kimsənin nadir halda rast gəlindiyi Naxçıvani küçəsində bu gün hər kəsdən seçilən bir nəfər var idi. Boyu hündür idi, (zənnimcə boyu 1.90-dan aşağı deyildi, bəlkə də sısqalığı onu hündürboy göstərərək göz aldadırdı) yaşı 45-55 arasında olardı. Ağ kətan kostyum, ağ mokasin geyinmişdi. Əlində nə çanta var idi, nə də torba. Çiyinlərini növbə ilə qabağa verərək, başı bir az yuxarı dartınmış halda gəzirdi. Sanki burnu ilə havada nəsə dadlı bir qoxu tutmuşdu, onu axtararaq ona doğru gedirdi. Kostyumunun yaxalığına qədər uzanan ağ saçlarını külək üzündən arxaya sovururdu. Addımlarını aramla, tələsmədən atırdı. Sanki əsən külək ona istiqaməti tapmağa kömək olurmuş kimi, hər yeli diqqətlə iyləyirdi. Arada şiddətlənən külək nazik parçadan olan kostyumunun qollarını, ayaqlarını bədəninə yapışdırırdı. O an qolları və ayaqları arasından vuran göz kəsən gün işığı onun sısqalığını bir az da bildirir, hətta zamanla siluetini yox edərək 1.90 boylarında parlayan bir kürəyə çevirib bu küçədən olmayan ilahi varlığa bənzədirdi.

 

Binamızdan bir az uzaqlaşdıqdan sonra onu nəzərimdən itirdim. Başımı sağa çevirərək qol-qola verib harasa tələsən yaşlı ana və oğlunu müşahidə etməyə başladım. Birdən maşın yolunun bir tayından o biri tayına sıçrayan parlaq kürə gözümə batdı. Hər kəslə bir oxşar cəhəti var idi: o da küləyə qarşı gedirdi...

 

Sən demə, altıncı mərtəbəmizdən günün qürub etməsi heç də pis görünmürmüş.

 

26 Senytabr 22:00. Şəhərin mərkəzində yerləşən restoranlardan birinin açılışına dəvətli idik. Yenə “Hmm, indi heç nə paylaşmadan nətərrr olacaq?!” düşüncələri ilə açılışa yollandım. Qonaq və əyləncə dolu restoranda iki saat sosial şəbəkəsiz bir təhər keçdi. Üçüncü saat masadakı bütün dostlarımın telefona gömülməklərinin nəticəsində və ətrafda baş verənlərin maraq dairəmə daxil olmaması nəticəsində can sıxıntısına dözməyərək Instagram tətbiqini telefonuma yüklədim. İlk iş story-də açılışdan bir neçə şəkil paylaşmaq oldu. (Reklam sahəsində işlədiyim üçün bu xarakterli paylaşımlar məslək gərəyi olaraq canımda var. Bundan əlavə dəvətli qonaq kimi reklam xarakterli paylaşım etməyimiz, sözsüz ki, bizdən gözlənilirdi.) Daha sonra xəbər lentimdəki şəkillərə bir-bir baxmağa başladım. Nəsə maraqlı paylaşıma rast gəlməyərək saatı yoxladım. Axşam 10-11 arası adətən əsas lentin “dağıldığı” saat idi axı... Bir sözlə, Instagram da tədbirdəki can sıxıntıma məlhəm olmadı o gecə.

 

Evə qayıtdıqdan sonra “madam ki tətbiqi yükləmişəm, bir baxım görüm nə var, nə yox” məntiqi ilə xəbər lentinə bir neçə dəqiqə nəzər saldım. O hər zamankı “növbəti, növbəti” istəyini hiss etmədim. Öz profilimə keçərək şəkillərimə baxmağa başladım. Hər zaman rəngarəng gələn profilim bu dəfə gözümə çox solğun və mənasız göründü. Hətta bir neçə şəklimə “bunu nəyə yükləmişəm ki?!” sualını da verdim içimdə. Telefonu kənara atıb yuxuya getdim.

 

27 Sentyabr. Instagram tətbiqini yenidən telefonumdan sildim.

 

28 Sentyabr. Instagram tətbiqi olmadan rahat keçdi.

 

29 Sentyabr. Bu gün də Instagram tətbiqi olmadan rahat keçdi. (Bir neçə saatlıq Instagram-a qayıdışım zamanı heç bir zövq almadığımdan olsa gərək.)

 

30 Sentyabr Instagram üçün darıxmağa başladım. Amma bu dəfəki darıxmağım impulsiv darıxmaqdı, boşluğu doldurmaq üçün məşğuliyyət axtarışı deyildi. Çayımı süzüb 15-20 dəqiqə Instagram-da eşələnib rənglərdən, şəhərlərdən, insanlardan, sitatlardan həvəslənmək üçün darıxırdım. Nəsə ruhlandırıcı bir şey çatmırdı həyatımda.

 

O gün arada bacımdan telefonunu əkişdirib, mən detox-u bitirənədək aktuallığını itirəcəyini düşündüyüm 1-2 şəkli profilimdə paylaşdım. (Tətbiqi hələ ki istifadə etməsəm də, gələcək üçün paylaşımları stoklayırdım bəzən) O gün direct-imi yoxlayanda anladım ki, insanlar Instagram-ı təcili məsələlərin həlli üçün istifadə etməyə başlayıblar. (Əzəldən belə imiş, yoxsa mənim detoks-umla bağlı belə qərar vermişdilər, bilmədim.) Bir neçə təcili cavablandırılmalı məsələ artıq deadline-dan iki gün keçməsinə baxmayaraq, bir neçə gündür direct-imdə cavabsız gözləyirmiş.

 

30 sentyabrda artıq Instagram-sız qalmağın yolunu tapdığım üçün (Bacımın telefonundan ara-bir mesajlarımı yoxlayırdım) və hədsiz dərəcədə nələrinsə məni ruhlandırmasına ehtiyac duyduğumdan Instagram fəaliyyətimi bərpa etmək qərarı alaraq tətbiqi telefonuma yüklədim.

 

1 Oktyabr. Səhərimi Instagram-la açdım.

 

6 Oktyabr, IOS-dan həftəlik (30 Sentyabr-6 Oktyabr) “Screen Time” hesabatı gəldi. Instagram-da orta hesabla keçirilən saat: 17 saat 20 dəqiqə.

 

Özüm qarışıq bütün Instagram istifadəçiləri haqqında hərarətlə danışdığım bu yazının sonunda qeyd etməliyəm ki, bir insanın dünyasını çözmək üçün bəzən Instagram lentini çox yox, 3-4 dəqiqə gözdən keçirmək kifayət olur (Şəkil yerləşdirdiyi profilini yox, məhz izlədiyi account-lardan ibarət lentini). Lenti sadəcə sitatlardan və pişiklərdən ibarət kitabsevərlər gördüm, lenti göydələnlər və titan binalardan ibarət memarlar, “Vogue” jurnalının səhifələrindən ibarət modasevərlər.

 

Hər şeyi bir kənara qoysaq, günün sonunda bizi biz edən - dostlarımız, təmasda olduğumuz insanlar, getdiyimiz yerlər, yediyimiz yeməklər, dinlədiyimiz mahnılar, güldüyümüz anlar, otağımızın pəncərəaltında böyütdüyümüz çiçəklərdir. Sosial şəbəkələr isə hər kəsi trafaretlə eyni biçən dünyada bəzilərimiz üçün özünü ifadəyə tək imkan yaradan kiçicik bir fəzadır. Xəyallarımızdakı obrazımızın (obrazların) yaşaya bildiyi tək fəza.

 

Bu dar fəzada kimliyimizi ifadə tərzimiz isə öz əlimizdədir.

Müəllif: Salatın Şıxlinskaya      30 Dekabr 2019 12:16
Cəmiyyət bölməsinə aid digər xəbərlər
Ən çox oxunanlar

Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin