Paytaxtda “od qiymətinə” satılan məhsullar, kəndlidən qəpik-quruşa alınır

Paytaxtda “od qiymətinə” satılan məhsullar, kəndlidən qəpik-quruşa alınır

Yaxud portağalımız Türkiyədən, naringimiz İrandan gəlir, piştaxta yerli məhsula “kəm baxır”

 

Xəbər verdiyimiz kimi, iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov ölkəyə idxal edilən məhsulların bir qisminin qiymətinin qonşu ölkələrlə müqayisədə xeyli baha olması barədə fikir səsləndirib. O, misal olaraq bildirib ki, Bakı supermarketlərində portağalın qiyməti, orta hesabla 4.5 manatdan başlayır.

 

“Yay aylarından yüksələn qiymət payızda da dəyişmədi. Ola bilər, bu meyvənin istehlakımızda payı çox deyil, amma bir məhsulun qiymətinin artıq aylarla dəyişməməsi və qonşu ölkələrlə müqayisədə dəfələrlə baha olması iqtisadi əsaslarla izah edilə bilməz. Belə ki, qonşu Gürcüstanda keyfiyyətindən və istehsal yerindən asılı olaraq portağalın qiyməti 0.4-1.35 avro arasında dəyişir. Yəni, qonşu ölkədə sözügedən məhsulun qiyməti bizim ishtehlak bazarı ilə müqayisədə keyfiyyətindən asılı olaraq 2-5 dəfə ucuzdur”, - deyə mütəxəssis qeyd edib.

Bayramovun sözlərinə görə, orta aylıq əməkhaqqı 3,300 avro olan, Avropanın siyasi paytaxtı hesab edilən Brüsseldə də portağalın qiyməti Bakı ilə müqayisədə aşağıdır: “Avropa pulu ilə ifadədə Bakıda portağalın kiloqramı 2.38 avroya, orta aylıq əməkhaqqı bizdən 12 dəfə çox olan Brüsseldə isə 2.1 avroya satılır. Bunun səbəblərini iqtisadi baxımdan izah etmək mümkün deyil. Düşünə bilərsiniz ki, niyə sadəcə bir meyvənin qiymətini müzakirə edirik. Məsələ sadəcə portağılın qiyməti ilə bitmir”.

 

Onun qənaətincə, bu, əslində ondan xəbər verir ki, hələ də xarici ticarətimiz tam liberallaşmayıb: “Belə olmasaydı, sahibkarlar ən asan variantda Gürcüstandan həmin meyvəni gətirib daha ucuz qiymətə təklif edib gəlir əldə edə bilərlər. Deməli, bu meyvənin idxalı ilə az sayda sahibkarlar məşğul ola bilirlər: hətta bəzən rəsmi statistikada say çox görünsə də. Təəssüf ki, bu, bir sıra digər ərzaq məhsulları üzrə də müşahidə olunur. İstehlak bazarında qiyməti region bazarları ilə müqaysədə kəskin yüksək olan məhsullarla bağlı monitorinq aparılaraq, mətbuatda işıqlandırılmasını və xüsusən də idxal prosesinin, yaşıl dəhlizin fəaliyyətinin monitorinqində ictimai nəzarətin gücləndirilməsini təklif edirik. Gizli iqtisadiyyatın minimumlaşdırılması, monopoliyanın tam aradan qalıdırılması iqtisadiyyatın tam libeallaşdırılması sayəsində mümkündür”.

 

Məsələ ilə bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyindən (KTN) AYNA-ya bildiriblər ki, həqiqətən də portağalın satış qiymətləri digər mövsümü meyvələri üstələyir: “Qiymətlərin hansı meyyarlara əsasən qoyulması məlum deyil, hər halda idxalla yerli məhsul arasında fərq olmalıdır”.

Nazirliyin məlumatına görə, Azərbaycanın cənub bölgəsi ən çox sitrusçuluq üzrə ixtisaslaşsa da, daha çox naringi və limon yetişdirilir: “Portağal isə ölkəyə Türkiyə və İrandan gətirilir. İrandan (kiloqramı 25-30 qəpiyə alınır - red.) daha çox naringi idxal olunur. Bu məhsullar yerli məhsulla müqayisədə ucuz olmalıdır, çünki həmin məhsullar keyfiyyətcə aşağıdır. Yerli məhsul isə daha təbii, orqanikdir”.

 

“Bir də sitrus meyvələri içərisində ən çox diqqət istəyən portağıldır. Bu meyvə 8-10 ay ərzində yetişdirilməlidir. Buna da hər bağçı vaxt sərf etmək istəmir, nəticədə məhsulunu satanda maya dəyərindən ucuz başa gəlir”, - deyə KTN-dən vurğulanıb.

 

Astaralı təsərrüfatçı, sitrus meyvələri yetişdirən Səməd Rzayev AYNA əməkdaşı ilə söhbətində deyib ki, alverçilər sitrus meyvələrini onlardan aşağı qiymətə alırlar: “Hazırda naringi yığımı mövsümüdür. Bizdən aldıqları meyvələri, paytaxtda 2-3 qatına satırlar. Biz naringinin kiloqramını 50-70 qəpiyə, portağalı 1 manata, limonun kiloqramınə isə 50-80 qəpik aralığında satırıq”.

 

Yerli məhsulun idxal olunan məhsullara nisbətən baha olmalı olduğuna dair KTN-in mövqeyinə gəlincə, S.Rzayev belə münasibət bildirib: “Fakt odur ki, yerli məhsul təmiz olsa da, bazarda xarici məhsullara uduzur”.

Məlumat üçün deyək ki, Astarada bir həftədir naringi yığımına başlanılıb. Bağlardan 40 min ton məhsulun yığılması proqnozlaşdırılır. Sahələrdən hələlik, yalnız naringinin tezyetişən “Karli” növü yığılır. Kütləvi məhsul yığımına isə noyabrda başlanılacaq.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, bazarlarda naringinin satışı ötən ilə nisbətən ucuzlaşıb. Ötən il bir kiloqramı 2 manata satılan bu məhsul, cari il 1-1,5 manata satılır. Portağalın qiyməti isə ötən ildən fərqli olaraq bahalaşıb.

Müəllif: Raminə Eyvazqızı      23 Oktyabr 2019 10:10
İqtisadiyyat bölməsinə aid digər xəbərlər
Ən çox oxunanlar

Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin