Hepatit və serrozun müalicəsində yeni kəşf

Hepatit və serrozun müalicəsində yeni kəşf

Tezliklə bu ehtiyac yox olacaq

 

Qaraciyər hüceyrələrinin yeni bir növü zədələnmiş orqanı bərpa etməyə kömək edəcək. AYNA ölkə.az-a istinadən bildirir ki, Londonun Kinq Kollecinin tədqiqatçıları qaraciyər hüceyrəsinin yeni bir növünü  tapıb.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, xüsusiyyətlərinə görə kök hüceyrələrə bənzəyirlər, zədələnmiş qaraciyər toxumalarının bərpasında və bu orqan xəstəliklərinin müalicəsində faydalıdır. Qaraciyərə zərər verə biləcək yüzdən çox fərqli şərt var, amma bəlkə, bunlardan ən məşhuru hepatit və serrozdur. Qaraciyər hüceyrələrinin zədələnməsi ümumiyyətlə, qalıcı olur və tez-tez orqan pis zədələnirsə, yeganə müalicə üsulu onu nəql edir və bu da riskə malikdir. Bildirilir ki, tezliklə bu ehtiyac yox olacaq. Son araşdırmanın bir hissəsi olaraq, mütəxəssislər tək hüceyrəli RNT sekanslaşdırma adlanan  üsul tətbiq edib.

 

Mütəxəssislər bir yeniyetmənin qaraciyərini və onunla birlikdə embrionu araşdırıb. Nəticədə müəyyən bir hüceyrə növü tapılıb. Onlar hepatobiliar hibrid progenitor hüceyrələri (hepatobiliary hibrid progenitor hüceyrə, HHyP) adlandırılıb. Elm adamlarının izah etdiyi kimi, dölün inkişafı zamanı HHyP hüceyrələri yetkin hüceyrələrin iki əsas növünə qabaqcadan hərəkət edib. Ancaq ən maraqlısı, mütəxəssislər də bu yeniyetmənin  qaraciyərində az sayda hüceyrə tapıb.

 

Bu kəşf bir xəstə qaraciyərin müalicəsinin bir neçə minimal invaziv üsulunun yaradılmasına kömək edə bilər.  Tədqiqat rəhbəri Dr. Tamir Rəşid deyir: "İlk dəfə xüsusiyyətlərini kök hüceyrələrə bənzər hüceyrələrin (yetkin bir şəxsin) qaraciyərində yaxşı ola biləcəyini gördük. Öz növbəsində bu kəşf qaraciyər xəstəliklərini müalicə etmək üçün bərpaedici dərman üçün faydalıdır və sizə transplantasiya etmədən də imkan verir". 

 

Belə ki, mütəxəssislər induksiya olunmuş pluripotent kök hüceyrələrin HHyP hüceyrələrinə çevrilməsini və toxumasının bərpasında kömək etdiyi güman edilən zədələnmiş qaraciyərə köçürülməsini təklif edib. Digər mümkün üsullar da var. Tədqiqatçılar, bir yetkinin qaraciyərində mövcud olan HHyP hüceyrələrinin fəaliyyətinə təsir etmək üçün bir yol tapmağı düşünürlər ki, orqan düzəltməyə başlasınlar. Bu kəşf, HHyP hüceyrələrinin siçan kök hüceyrələrinə bənzəməsi fonunda, əvvəllər aşkar edildiyi kimi, serroz tipli xəstəliklərdən sonra bu heyvanların qaraciyərini tez bir zamanda bərpa edə biləcəyi fonunda daha inandırıcı görünüb. Rəşidin izah etdiyi kimi, indi elm adamları pluripotent kök hüceyrələri xəstələri transplantasiya etmək və HHyP halına gətirmək üçün bir yol tapmalıdırlar. Mütəxəssislər, xəstə qaraciyərin bərpası üçün ənənəvi farmakoloji preparatların köməyi ilə orqanizmdə mövcud olan HHyP-ni yenidən proqramlaşdırmağın mümkün olub olmadığını da öyrənmək niyyətindədirlər. Yeri gəlmişkən, əvvəllər mütəxəssislər qan zülalının köməyi ilə qaraciyərin bərpasını təklif edib. Bundan əlavə, Vesti.Nauka layihəsinin müəllifləri (nauka.vesti.ru) qaraciyəri hepatit və sirozdan xilas edəcək dəyişdirilmiş virusun yaradılması haqqında danışıb. Qaraciyərdə problemlərin yaranmasına səbəb ola biləcəyi kimi, oturaq həyat tərzi göstərilib.

Müəllif: Ayna.az      2 Avqust 2019 03:07
Cəmiyyət bölməsinə aid digər xəbərlər
Ən çox oxunanlar